مذهب به كار رفته است . 1 مراد از ضرورى دين آن بخش از آموزه‌هاى دينى - اعم از اصول و فروع - است كه ثبوت آن در دين مسلم و بديهى است و نيازى به استدلال ندارد و هر مسلمانى - اعم از خواص و عوام - آن را مىداند ، مانند معاد ، وجوب نماز ، روزه و حج ، و مراد از ضرورى مذهب اصول و فروع بديهى و مسلم شيعهء دوازده امامى است ، از قبيل امامت امامان معصوم عليهم السّلام ، مشروعيت متعه ( - - ) ازدواج موقت ) و حرمت قياس 2 ( - - ) قياس ) . از احكام آن در بابهاى طهارت ، شهادات و حدود سخن گفته‌اند . الف . ضرورى دين : شكى در وجوب تصديق و اعتراف به ضرورى دين ؛ اعم از اصول و فروع نيست . چنان كه شكى در تحقق كفر با انكار ضرورى دين فى الجمله نمىباشد ؛ ليكن اختلاف در اين است كه آيا انكار ضرورى دين سببى مستقل براى تحقق كفر است ، آن سان كه انكار ربوبيت خدا و رسالت پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله چنين است ، يا اينكه انكار ضرورى سببى مستقل نيست ، بلكه به جهت بازگشت آن به انكار رسالت رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و تكذيب آن حضرت موجب كفر مىگردد ؟ بنابر قول نخست ، انكار ضرورى مطلقا موجب كفر است ؛ انكار كننده عالم باشد يا جاهل . جاهل نيز قاصر باشد يا مقصّر ، مگر آنكه احتمال برود انكار كننده به لحاظ تازه مسلمان بودن يا سكونت و نشو و نما در بلاد كفر ، به ضرورى بودن حكم جاهل بوده است ، كه در اين صورت به گفتهء بسيارى ، انكار ضرورى موجب كفر نمىشود . 3 در مقابل ، برخى انكار ضرورى را سببى مستقل براى تحقق كفر ندانسته و گفته‌اند : در صورتى موجب كفر مىشود كه به انكار رسالت پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و تكذيب او برگردد . 4 برخى بين اصول و فروع دين تفصيل داده و انكار ضرورى از اصول دين - همچون جسمانى بودن معاد - را مطلقا موجب كفر دانسته‌اند ؛ اما در فروع دين بين جاهل قاصر و مقصر تفصيل داده و